2. ANİMASYON HAZIRLAMA YAZILIMLARI TEMEL İŞLEMLERİ

2.1. Animasyon Yazılımını Bir CD’den Kurmak

Hangi sürümü kullanıyorsanız lisanslı Flash CD’si içerisinde çalıştırılabilir kurulum (installer) dosyasını bulunuz.Aşağıdaki şekillerde Flash MX sürümünün kurulum ekranı gösterilmiştir.

Macromedia Flash Kurulum Sihirbazı

Macromedia Flash Lisans Anlaşması

Kurulum programı çalıştırıldıktan sonra kurulum dosyalarının hazırlanması ve kurulum sihirbazının ekrana gelmesi için ön yükleme işlemi yapılır. İşlem başarıyla tamamlandıktan sonra Flash Kurulum Sihirbazı ekrana gelir. Next butonuna tıkladığınızda Lisans Anlaşması ekrana gelir.

Anlaşmayı Yes düğmesine tıklayarak onayladığınızda kurulumun yapılacağı yeri belirlemeniz için ekrana gelen pencereden yeri belirledikten sonra HDD’nizde 100 MB’lık bir alana kurulum işlemi gerçekleştirilir.

2.2. Boş Belge Açmak

Flash yazılımını çalıştırdıktan sonra ekrana 550 px (piksel) genişliğinde 400 px yüksekliğinde boş bir çalışma ortamı gelir. Çalışma ortamı içinde Tools, Timeline, Color Mixer, Color Swatches, Components ve Properties panelleri bulunmaktadır.

Macromedia Flash 8 Dersleri

Editör öğelerini; yukarıdaki şekilde yapılmış olan numaralandırmaya göre açıklayabiliriz.

1: Zaman doğrusu (timeline): Kare kare canlandırma hazırlanırken zaman doğrusu üzerindeki çerçeveler (frame) kullanılır.

2: Flash film dosyalarında kullanılan katmanlar (layer) gösterilir. Katmanlarla ilgili işlemler buradan yapılır.

3: Flash’ta grafik çizimleri için gerekli olan araçların bulunduğu araç kutusudur.

4: Flash çalışma alanında ve panellerinde yer alan tüm nesne ve araçların sahip oldukları özelliklerin gösterildiği Property Inspector (Özellik Sorgulayıcısı) panelidir.

5: Grafikler üzerinde çeşitli renk işlemlerinin yapıldığı Color Mixer (Renk Karıştırıcısı) ve Color Swatches (Renk Pastelleri) panelleridir.

6: Radyo düğmesi, kaydırma çubuğu (scroll bar), kontrol kutusu (check box), buton gibi kullanıcı hareketine duyarlı bileşenlerin çalışma sayfasına eklenmesini sağlayan Components (Bileşenler) panelidir.

Çalışma Alanı: Stage olarak da adlandırılır. Grafik öğelerinin ve nesnelerin yerleştirildiği alandır. Bu alan dışına yerleştirilen öğeler .swf dosyasında gözükmez.

Uygulama-2.1: Çalışma dosyasının kaydedilmesi ve çalıştırılması

1- Boş çalışma sayfasını File menüsünden Save komutuyla bos ismini vererek masa üstüne kaydediniz.

2- Control menüsünden Test Movie komutuyla ya da Ctrl+Enter tuş ikilisiyle bos.fla dosyasını çalıştırınız.

3- Ekrana gelen Flash Player penceresinde File › Close komutuyla Flash editörüne geri dönünüz.

4- Bilgisayarınızın masa üstünde bos.swf isminde bir dosya var mı? Varsa bu dosyayı tek başına çalıştırabiliyor musunuz?

2.3. Şablon Dosyası Açmak

Flash boş çalışma dosyası dışında çeşitli tiplerde reklâm etiketleri, menüler, sunu ve küçük sınav (quiz) taslakları gibi hazır şablonlara sahiptir. Bu şablonlar kullanılarak amaca göre en uygun boyutlarda flash dosyası hazırlanabilir.

Uygulama-2.2: 250x250 boyutlarında reklam şablonunun kullanılır hale getirilmesi

1- File › New ›Template komutuyla New From Template penceresini ekrana getiriniz.

2- Sınıf (Category) kısmından Ads (Advertisements – reklamlar) sınıfını seçiniz.

3- Sınıf öğeleri (Category items) kısmından popup_250x250 şablonunu seçiniz ve oluştur (Create) komutunu onaylayınız.

4- Timeline panelinde instructions yazılı katmanın üzerine sol tuşla tıklayarak seçili duruma getiriniz ve sağ tuşla tıklayarak çıkan listeden Delete Layer komutunu veriniz.

2.4. Panelleri Kullanmak

Flash 5 ve sonrası Flash sürümleriyle kullanıcı dostu, kullanımı kolay, istenildiği gibi hareket ettirilebilen her biri kendine özgü özellikleri barındıran paneller kullanılmaya başlanmıştır.

Uygulama-2.3: Panellerin üzerinde hareket işlemlerinin yapılması ve bazı özelliklerinin değiştirilmesi

1- Şekil 1'de gösterilen Tools panelini bulunuz ve farenin sol tuşuyla sürükleme yapılacak alana (kırmızı daire içinde gösterilen alan) tıklayınız.

2- Tuşu basılı tutarak fareyi çalışma alanına doğru sürükleyiniz.

3- Araç kutusunun üstünde gözüken yandaki alanda çarpı işaretine tıklayarak araç kutusunu kapatınız.

4- Windows › Toolbars komutuyla araç kutusunu yeniden görünür hale getiriniz.

5- Araç kutusunu ilk konumuna taşımak için araç kutusu üstündeki alana sol tuşla tıklayın. Tuşu bırakmadan araç kutusunu ekranın sol tarafına doğru sürükleyiniz ve bırakınız. Araç kutusunun yerleşiminde bir değişim görülecektir.

6- Şekil 2’de gösterilen Components panelini bulunuz ve işaret edilen şekle sol tuşla tıklayınız.

7- Tuşu bırakmadan paneli istediğiniz bir yere taşıyınız ve tuşu bırakınız. Ardından paneli taşımak için tıkladığınız alana () yine tıklayınız ve bu sefer paneli önceki konumuna taşıyınız.

8- Şekil 2'de işaret edilen panel alanını açıp kapatan yüzeye sol tuşla aralıklı olarak iki defa tıklayınız. Panelin kapanıp sonra tekrar açıldığını gördünüz mü?

9- Şekil 2’de işaret edilen panelle ilgili yapılabilecek işlemler menüsünü açmak için kullanılan alana () tıklayınız. Açılan menüde gördüğünüz seçenekleri seçerek panelde ne gibi değişiklikler oluştuğunu görünüz.

10- Window menüsünden diğer panelleri de editör ekranına getirin. Yukarıda verilen yönergeleri farklı paneller için de uygulayarak panellerin kullanımıyla ilgili yeteneğinizi yükseltmeye çalışınız.

2.5. Zaman Doğrusunu ve Çalışma Sayfasını Kullanmak

Uygulama-2.4: Zaman doğrusu ve çalışma alanı üzerinde temel düzeyde işlemlerin gerçekleştirilmesi

1- Modify › Document… (Ctrl+J) komutunu vererek Document Properties (Çalışma Sayfası Özellikleri) penceresini açınız. Çalışma sayfasının genişliğini (Width) 300px ve yüksekliğini de (Height) 200 px’e ayarlayınız. Zemin rengini (Background Color) istediğiniz bir renge ayarlayınız.. Kare hızını (Frame Rate) 20’ye ayarlayınız.

2- Araç kutusundan metin yazma (Text Tool – A) aracını seçiniz. Çalışma sayfasının ortasına Çalışma Alanı-1 yazınız.

3- Araç kutusundan seçme Arrow Tool aracını seçin. Fare imleci değiştikten sonra daha önceden yazmış olduğunuz Çalışma Alanı-1 metninin üzerine sağ tuşla tıklayınız. Çıkan menüden Copy komutunu vererek metni kopyalayınız.

4- Timeline panelinde Şekil3' de gösterildiği gibi içinde siyah noktanın olduğu hücrenin yanındaki hücreye sağ tuşla tıklayınız ve Insert Blank Frame komutunu veriniz.

5- Edit › Paste in Place (Aynı yere yapıştırın) komutunu veriniz. Araç kutusundan metin yazma aracını seçiniz ve Çalışma Alanı-1 yazısının içine girerek 1 rakamının yerine 2 yazınız.

6- 4. ve 5. adımları zaman doğrusunda 5. kareye kadar tekrarlayınız.

7- Çalışma dosyanızı ilk animasyonum adıyla kaydediniz ve Control › Test Movie komutunu veriniz.

8- Hazırladığınız canlandırma Çalışma Alanı-1’den Çalışma Alanı-5’e kadar sayıyorsa şekil 4’de gösterilen bölgeye çift tıklayarak daha önceden Modify › Document… komutunu kullanarak açtığınız Document Properties penceresini açınız.

9- Kare hızını 20’den 5’e ayarlayınız. Filminizi Control › Test Movie komutuyla yeniden çalıştırınız. Filmin önceki çalışmasıyla şimdiki çalışması arasında bir fark var mı?

Fps (Frame Per Second) : 1 saniye içinde gösterilecek kare sayısını belirtir.

Paneller hakkında: Panellerin nasıl düzenleneceğiyle ilgili maddeler hariç Window menüsü altında listelenen tüm maddeler bir panel ismidir. O anda açık olan panellerin yanında ? işareti vardır.

2.6. Yardım Menüsünü Kullanmak

Flash’da F1 tuşuna basarak ya da menü çubuğunda Help › Flash Help komutuyla yardım menüsüne ulaşabilirsiniz. Yardım menüsü oldukça geniş bir içeriğe sahip olup yabancı dil bilmeniz durumunda Flash’la ilgili öğrenmek istediğiniz pek çok konuya rahatlıkla ulaşabilirsiniz.

Flash’ın yardım menüsünde hakkında yardım alabileceğiniz konu sınıfları vardır. Özellikle Tutorials & Samples konusunu seçecek olursanız, Flash’ta çeşitli çalışmaları nasıl yapabileceğiniz hakkında geniş bir bilgi bulabilirsiniz. Seçtiğiniz konunun açıklaması altında o konuyla ilgili en sıcak bilgileri alabileceğiniz View comments on LiveDocs bağlantısı bulunmaktadır. Bu bağlantıya tıkladığınızda konuyla ilgili internet sayfasına yönlendirilirsiniz.

2.7. Klavye Kısayollarını Özelleştirmek

Flash kısayol tuşları yardımıyla çizim araçlarına ve menü komutlarının çoğuna klavyeden hızlıca erişilebilir. İsterseniz bu tuş birleşimlerini değiştirebilirsiniz. Böylece kısayol tuşlarını, kendi tercihlerinize göre ayarlama rahatlığına kavuşmuş olursunuz.

Uygulama-2.5: Listeden kısayol grubu seçilmesi, kısayol grubu hazırlanması ve kısayol grubunun silinmesi.

1- Edit menüsünden Keyboard Shotcuts komutuyla kısayol tuş grupları iletişim penceresini açınız.

2- Current Set açılır menüsünden istediğiniz bir kısayol tuş grubunu seçiniz ve OK butonuyla işlemi onaylayıp pencereyi kapatınız. Yeni tuş birleşimleri, menülerde ve araç ipuçlarında görünür.

3- Kendi isteğinize göre kısayol grubu oluşturmak için öncelikle kısayol grubu menüsünden bir kısayol tuş grubu seçiniz.

4- Duplicate Set düğmesine tıklayınız ve çıkan iletişim penceresinde yeni bir isim giriniz. Böylece seçmiş olduğunuz kısayol tuş grubunun bir kopyasını elde etmiş olursunuz.

Kısayol tuş grubunun kopyasının oluşturulması	Kopyası alınacak tuş grubu için yeni bir ismin seçilmesi

5- Kopyasını oluşturduğunuz tuş grubunda değişiklik yapmak için Keyboard Shortcuts iletişim kutusunda Commands menüsünden Drawing Menu Commands değerini seçiniz.

6- Hangi komutun kısayol tuşunu değiştirmek istiyorsanız ilgili menüyü Şekil 5’te gösterildiği gibi seçiniz ve kısayol tuşunu değiştirmek istediğiniz komutu bulunuz.

7- Press Key alanına yeni tuş kombinasyonunu girmek için istediğiniz tuşlara basınız. Change butonuna tıklayarak kısayol grubunu güncelleyiniz.

8- Bir kısayolu silmek için Şekil 6'da olduğu gibi Remove düğmesine tıklayınız. Kısayolu olmayan bir komuta kısayol eklemek için Add Shortcut düğmesine tıklayınız.

2.8. Sahnelerle Çalışmak

Flash filmleri, birbiri ardınca sırayla gösterilen tiyatro sahneleri gibi farklı sahnelerden oluşabilir. Flash’ta boş çalışma sayfası açıldığında varsayılan olarak Scene 1 adlı sahne ekrana gelir ve tüm çalışmalar bu sahne üzerinde gerçekleştirilir.

Filminize birden fazla sahne ekleyip her bir sahnede ayrı bir çalışma yapabilirsiniz. Ancak sahneler sırayla gösterildiğinden ilk önce Scene 1 sahnesi, ardından Scene 2 ve varsa diğer sahnelerdeki çalışmalar gösterilir.

Uygulama-2.6: Flash filmine birden fazla sahne eklemek.

1- Boş çalışma sayfası açınız. Şekil 2.15’in 1. karesinde görüldüğü gibi çalışma sayfanız Scene 1 isimli sahneyle ekrana gelir.

2- Yeni bir sahne eklemek için menü çubuğunda Insert › Scene komutunu veriniz.(Şekil 7- 2.Kare)

3- Sahneler arası geçiş yapmak için şekil 7'nin 4. karesinde gösterildiği gibi Edit Scene ( ) butonuna tıklayınız. Çıkan listeden, üzerinde çalışmak istediğiniz sahneyi seçiniz.

Çalışma sayfası üzerinde yapılan her türlü grafik işlemi, açık olan sahne üzerinde yapılır. Filminizi Ctrl+Enter tuş ikilisiyle ya da Control › Test Movie komutuyla başlattığınızda, eğer özel bir müdahale yapmamışsanız sahnelerde yaptığınız çalışmalar sırayla oynatılır.