FTP HAKKINDA HERŞEY

FTP Nedir? Nerelerde Kullanılır?

FTP Nedir?

FTP (File Transfer Protocol) Internete bağlı bir bilgisayardan diğerine (her iki yönde de) dosya aktarımı yapmak için geliştirilen bir internet protokolü ve bu işi yapan uygulama programlarına verilen genel addır. İlk geliştirilen internet protokollerinden biridir. FTP protokolü ile bir başka bilgisayardan bir başka bilgisayara dosya aktarımı yapılırken, o bilgisayar ile etkileşimli-aynı anda (on-line) bağlantı kurulur ve protokol ile sağlanan bir dizi komutlar yardımıyla iki bilgisayar arasında dosya alma/gönderme işlemleri yapılır.

FTP Yapmak İçin Neler Gerekir?

FTP yapabilmek için;

• Bağlanacağımız bilgisayarın internet adresi (numerik ya da sembolik formatta)
• Bağlanacağımız bilgisayarda dosyalarına ulaşmak istediğimiz hesapla ilgili kullanıcı numarası ve varsa şifresi
• İnternet erişimi olan,üzerinde FTP yazılımı bulunan bir bilgisayar
• Bağlanacağımız bilgisayarda FTP protokol komutlarını yorumlayacak çalışır durumda bir FTP Servis Programı (FTP Sitesi)

gereklidir.

FTP ile Bağlantı Nasıl Sağlanır?

Bağlantı, tanıtıcı adı (host name) veya internet numarası kullanılarak iki biçimde yapılabilmektedir. Ancak uygulamada daha sık olarak tanıtıcı adı kullanılmaktadır.

Bağlantının yapılabilmesi için: ftp://bağlanılmak istenen tanıtıcı ad formatı kullanılmaktadır.

Bir makinayla olan bağlantıyı kapatıp diğer bir makinaya bağlanmak için önce close ile bağlantı kesilip, open makina ismi ile yeni bağlantı kurulur. FTP ile bağlantı kurulduktan sonra temel Unix komutları kullanılarak işlemler yapılmaktadır.

FTP'nin Genel Kullanımı

Genelde "ftp" şeklinde kullanılır. Bundan sonra, ilgili bilgisayara bağlanıldığında, kullanıcı numarası ve parola (password) sorulur. Daha sonra da, o kullanıcının makinasına baglanılmış olur. Bu şekilde, etkileşimli bir ortamda, bazı komutlar verilerek iki makina arasında dosya işlemleri, ayrıca bağlanılan makinada bazı temel dosya/disk işlemleri (dizin açma, dosya silme vb) yapılabilir.

Standart FTP Komutları

cd : Dizin değiştirme (cd .. : bulunulan dizinden bir öndekine geçme)

pwd : Bulunulan dizinin ismini verir

dir : Bulunulan dizindeki dosyaları listeleme

ls : Bulunulan dizindeki dosyaları kisa olarak listeleme

get : Dosya alma

put : Dosya gönderme

mget : Birden fazla dosya almak istendiğinde kullanılır. Örneğin mget *.zip,mget *.rar vb.

mput : Birden fazla dosya göndermek istendiğinde kullanılır.

ascii : Dosya aktarımlarında aktarım modu olarak ASCII kullanılacağını belirtme.

binary: Dosya aktarımlarında aktarım modu olarak BINARY kullanılacağını belirtme.

delete: FTP yapılan yerde bir dosyayı silme

mkdir : FTP yapilan yerde yeni bir dizin oluşturma

rmdir : FTP yapılan yerde boş bir dizini silme

help : Kullanılabilecek komutlar ile ilgili bir yardım ekranı çıkarır.

lcd : FTP ortamından çıkmadan, kendi makinanızda dizin değiştirmenizi olanaklı kılar.

close : FTP ortamından çıkmadan, sadece ilgili bağlantıyı kapatmak için kullanılır.

quit : FTP ortamından çıkmak ve bağlantıyı kapatmak için kullanılır

Kütük Transferi

Internet aracılığı ile kütük transferinin yapılması için get,mget, put ve mput komutları kullanılmaktadır. Ancak transfer edilecek kütük tipine bağlı olarak, transfer tipinin seçilmesi gerekmektedir. Internette iki tür transfer tipi vardır.

Ascii: Bilgisayarlar arasında text kütüklerinin transferi için uygundur.

Binary: Text içeren veya içermeyen imaj ya da program kütüklerinin transferi için kullanılır. Uzantısı z, Z, exe, zip, tar, com, sys, gz veya ps olan kütükler binary tipinde alınmalıdır. Burada z, Z, zip, tar, gz uzantıları o kütüğü n sıkıştırılmış olduğunu ps ise o dosyanın Postcript yapıda olduğunu gösterir. Uygun programlar ile bu kütüklerin transfer işleminden sonra açılmaları gerekmektedir.

Bu komutların kullanımı için iki örnek verilmiştir.

Kütük transferi yapılırken, "wildcard" denilen joker karakterlerin de kullanımı mümkündür.

Örneğin;

ftp>mget news

yazılacak olursa içinde news kelimesinin bulunduğu tüm kütüklerin kopyalanmak istendiği anlaşılacak ve tek tek bu kütüklerin istenip istenmediği sorgulanarak kopyalama yapılacaktır.Eğer bu kütüklerin sorgulama yapılmadan taşınması isteniyorsa "prompt" komutu verilmelidir. Tekrar bu komut verilene kadar yapılacak tüm kopyalama işlemleri sorgusuz gerçekleştirilecektir. Veri transferi sırasında sıkıştırılmış kütüklerin kullanımı hem maddi hem de zaman açışından dikkate değer kazançların doğmasına yol açmaktadır. Ancak sıkıştırılmış kütüklerin hangi anlama geldiği daha doğrusu hangi programla eski haline getireleceğinin bilinmesi gereklidir.

FTP Dosyalarının İndirilmesi

Internetin en popüler kullanımlarından biri de dosya indirmek yani Internetteki bir dosyayı kendi bilgisayarınıza aktarmaktır. Bu dosyalar birçok değişik tipte olabilir. Kendi bilgisayarınızda çalıştırabileceğiniz programlar; grafik dosyaları, dinleyebileceğiniz sese ve müzik dosyaları ya da okuyabileceğiniz metin dosyaları. Her gün Internetten onbinlerce dosya indirilir.

FTP diğer Internet kaynakları gibi client/server modeliyle çalışır. Internetteki bir FTP serverına bağlanmak için FTP client (kullanıcı) yazılımını çalıştırmanız gerekir. FTP serverında, FTP daemon (cin) denilen bir yazılım dosya indirmenizi ve göndermenizi sağlar.

Bir FTP sitesine girmek ve dosya indirmek için daemonun giriş izni vermesini sağlamak için bir hesap numarası (ya da kullanıcı adı) ve şifre girilmesi gerekir. Bazı siteler herkesin siteye girip, dosya indirmesine izin verirler fakat hesap numarası (ya da kullanıcı adı) ve şifre yine de girilmelidir. Genelde bu sitelere girmek için kullanıcı adı olarak “anonymous” (isimsiz) şifre olarak da e-mail adresinizi kullanırsınız. Bu yüzden böyle sitelere anonymous FTP siteleri denir. Bazı FTP siteleri özeldir ve sadece doğru hesap numarası ve şifresi olan belirli kişilere giriş izni verirler.

World Wide Web’in popüleritesi arttıkça yazılım indirmek daha da kolaylaşmaktadır. Web browser kullanılarak dosyalara olan bağlantılara tıklanır, fakat perde arkasından dosyaları indiren yine FTP ’dir. FTP Web’den ve Internetten dosya indirmenin hala en çok kullanılan yoludur. Web’in HTTP protokolü de dosya indirmek için kullanılabilir. Fakat FTP kadar yeterli olmadığından sıkça kullanılmaz.

ANONYMOUS FTP nedir?

FTP işlemi sırasında, güvenlik olarak, bağlanacağımız makinadaki kullanıcı numarası (User Name) ve parola (Password) bilgilerini bilmemiz gerekir. Bağlanılan makina, kişiye özel ve parolasını sadece bizim bildiğimiz bir makina olabileceği gibi, herkese açık bir arşiv merkezi de olabilir. Böyle merkezlere herkesin kolayca erişip dosya almasını sağlamak için tek tip bir kullanıcı numarası tanımlanmıştır: anonymous ya da ftp

Bu merkezlere ftp yapıldığında kullanıcı ismi olarak anonymous ya da ftp girildiğinde, bizden parola olarak KENDİ E-POSTA ADRESİMİZİ girmemiz istenir. Parola yazılırken GÖRULMEZ. Bu sizi sakın şaşırtmasın...Şifre olarak kesinlikle kullandığınız bilgisayarın şifresini GİRMEYİN.

WEB Üzerinden FTP Nasıl Yapılır?

Son zamanlardaki genel gidiş, tüm Internet servislerine daha becerikli ve etkileşimli ortamlardan erişilmesi ve farklı servislerin etkileşimli olarak kullanılması şekilde kendini göstermektedir. Bu ortamlardan en popüleri World Wide Web ’dir.FTP de dahil olmak üzere pek çok internet servisi ve ilave pek çok özellik bu ortamlar üzerinden kullanılabilir. Dolayısıyla, FTP yapmanın bir diğer yolu da, Web üzerinden FTP yapmaktır. Bu yöntem hem kullanım açısından daha kolaydır (komutları ezberlemek /bilmek zorunda değilsiniz) hem de daha efektif sonuçlar alırsınız.Binary bir dosyayı, yanlışlıkla, standart FTP programları ile kolayca ASCII modda almanız mümkün. Bu gibi sakıncalar Web üzerinden yapılan FTP’lerde ortadan kalkmaktadır.

Internet Erişimim Yok.E-mail İle FTP Yapabilir miyim?

Evet, yapabilirsiniz. e-mail ile FTP komutlarının gönderildiği servisler vardır. Bu servisler, komutları mail gönderen kişinin adına işlerler ve sonucu mail ile kullanıcıya gönderirler. Eğer kullanıcı bir dosya istemişse, bu, genellikle, uuencode edilmiş olarak küçük parçalar halinde e-mail ile gönderilir.